بررسی مقایسه­ای تأثیر برخی علف‌کش‌های پیش‌رویشی با مزوسولفورون + یدوسولفورون + دیفلوفنیکان+ مفن‌پایر دی‌اتیل (اوتللو) بر مهار چچم (Lolium rigidum Gaudin.) و عملکرد گندم (Triticum aestivum L.)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

نرگس کشاورز ملائی ¹

محمد رضوانی ¹

حمید صالحیان ¹

مرتضی نورعلیزاده اتاقسرا ²

¹ گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد قائم‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم‌شهر، ایران

² بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران

10.22067/jpp.2026.97265.1273

چکیده

در مزارع گندم (Triticum aestivum L.)، مهار علف ‌­هرز چچم (Lolium rigidum Gaudin.) به‌دلیل تشابهات ریخت‌شناختی و فیریولوژیکی با دشواری‌های زیادی روبه‌رو است بنابراین، انتخاب علف‌کش مناسب برای موفقیت در مهار این علف­ هرز و افزایش عملکرد گندم ضروری است. این پژوهش با هدف مقایسه کارآیی برخی علف‌کش‌های پیش‌رویشی با علف‌کش ﻣﺰوﺳـﻮﻟﻔﻮرون ﻣﺘﯿـﻞ 75/0 درصد + ﯾﺪوﺳـﻮﻟﻔﻮرون ﻣﺘﯿـﻞ ﺳـﺪﯾﻢ 25/0 درصد + دیفلوفنیکان 5 درصد (اوتللو 6%) (OD) و به‌صورت آزمایشی با 10 تیمار و چهار تکرار در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در دو ایستگاه‌ تحقیقاتی گاودشت شهرستان بابل و بایعکلا شهرستان نکا در سال زراعی 1402-1401 انجام شد. تیمارها شامل استفاده از علف­کش­های پیش‌رویشی پیروکساسولفون (WG 85%) به‌میزان 150 و 200 گرم در هکتار، متری‌بیوزین (WP 70%) به‌میزان 300، 400 و 500 گرم در هکتار، فلومیوکسازین (WP 50%) به‌میزان 100 و 150 گرم در هکتار، پیروکساسولفون به‌میزان ۱۵۰ گرم در هکتار + متری‌بیوزین به‌میزان ۳۰۰ گرم در هکتار، اوتللو به‌میزان 6/1 لیتر در هکتار در مرحله پنجه‌زنی گندم بودند. نتایج نشان داد که در هر دو مکان، تیمار متری‌بیوزین به‌میزان 400 گرم در هکتار و 500 گرم در هکتار علی‌رغم مهار مناسب علف هرز چچم، بر تراکم گندم اثر منفی داشتند که ناشی از خسارت استفاده از مقادیر بالای علف‌کش متری‌بیوزین بر جوانه‌زنی بذر گندم بود. پیروکساسولفون 150 گرم در هکتار + متری‌بیوزین 300 گرم در هکتار در هر دو ایستگاه­ بایعکلا و گاودشت ضمن داشتن بیشترین تراکم گندم، موجب کاهش 5/71 و 8/78 درصدی تراکم علف هرز چچم و کاهش 9/76 و 2/80 درصدی زیست‌توده علف هرز چچم نسبت به شاهد شد. علاوه­بر این، کاربرد ترکیبی دو علف‌کش پیروکساسولفون 150 گرم در هکتار + متری‌بیوزین 300 گرم در هکتار توانست عملکرد دانه گندم را بیش از 40 و 42 درصد به ترتیب در ایستگاه‌های بایعکلا و گاودشت نسبت به شاهد افزایش دهد، بدون این‌که اثر سوئی بر گندم وارد کند. با توجه به این نتایج توصیه می­شود که با معرفی علف‌کش­های پیش­رویشی ضمن استفاده از مقادیر مناسب آن‌ها، می­توان بدون ایجاد خسارت روی گندم، به‌طور مناسبی چچم را مهار و عملکرد گندم را بهبود بخشید.

کلیدواژه‌ها

پیروکساسولفون

رقابت

علف­کش پیش­رویشی

فلومیوکسازین

متریبوزین

موضوعات

• علف های هرز

---

Authors retain the copyright. This is an open access article distributed under Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0)