مطالعه تولید اسپورهای قارچ بیمارگر Beauveria bassiana درمحیط‌های کشت مایع و جامد و ارزیابی میزان زهرآگینی آن نسبت به کرم ساقه‌خوار نواری برنج ((Chilo suppressalis در شرایط آزمایشگاهی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

فرزاد مجیدی شیل سر

موسسه تحقیقات برنج کشور- رشت، سازمان تحقیقات ، آموزش و ترویج کشاورزی- تهران

10.22067/jpp.2026.96878.1267

چکیده

قارچ B.bassiana برای رشد و تولید اسپور نیازغذایی خود را از منابع کربن ،فسفر و نیتروژن تامین می‌کند.تحقیق حاضر به منظور معرفی محیط کشت مناسب برای تولید انبوه در بستر مواد غذایی جامد و مایع می باشد. در این پژوهش اثر چند محیط کشت جامد شامل دانه جو، دانه برنج، دانه گندم و دانه ذرت و محیط های کشت مایع شامل عصاره سیب زمینی، بلغور ذرت، شربت ذرت، آب برنج شسته شده، محیط کشت SPMB و محیط کشت CSYE مورد بررسی قرار گرفت. در این آزمایش از جدایه MCB18 قارچ بووریا جداشده از کرم ساقه خوار نواری برنج استفاده شد. برای تهیه اسپور پایه از محیط کشت PDA استفاده شد. بعد از اسپورزایی، اسپور های مورد نظر قارچ به ارلن‌های ضد عفونی شده حاوی مواد جامد و مایع، به میحط های کشت اضافه شد. سپس، محتویات ارلن‌ها تا سه هفته در انکوباتور در دمای 2 ± 25 نگهداری شدند. نتایج این پژوهش نشان داد که بیشترین تعداد اسپورها در محیط کشت جامد مربوط به دانه برنج بود. همچنین بیشترین اسپورهای تولید شده برای محیط‌های کشت مایع، به ترتیب در CSYE ,SPMB و آب برنج شسته شده، عصاره سیب زمینی، شربت ذرت و بلغور ذرت استحصال شد. همچنین، بیشترین وزن خشک میسلیوم در محیط کشت جامد و مایع به ترتیب در دانه برنج و دانه گندم، SPMB، CSYEو برنج شسته شده مشاهده شد. در این پژوهش بیشترین تراکم اسپور تولید شده در ماده غذایی برنج شسته شده بدست آمد. نتایج بررسی‌های این پژوهش نشان داد که بیشترین میزان کلنی (CFU) در محیط مایع مربوط به SPMB و CSYEبود. همچنین، در این بررسی، محیط‌های غذایی با منشا گیاهی(دانه برنج و دانه برنج شسته شده) در مقایسه با مواد غذایی ترکیبی و مصنوعی ازقبیل CSYE و SPMB به دلیل ارزان بودن می‌تواند جایگزین مناسبی برای تولید قارچ B. bassiana باشد. سرانجام، زهرآگینی اسپورهای به دست آمده در محیط مایع و کنیدیوم‌های برداشت شده از محیط کشت جامد نسبت به لاروهای آفت ساقه خوار ((C. suppressalis مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج حاصل از آزمون زیستسنجی کنیدیوم‌های قارچ رشد یافته روی دانه‌ شسته شده برنج نشان داد که قدرت زهرآگینی غلظت 107×1 کنیدیوم‌ در میلی لیتر روی لارو سن پنجم و ششم بیشتر از سنین اولیه بود. یافته‌های حاضر حاکی از آناست که محیط‌های کشت جامد می‌توانند در توسعه برنامه‌های تولید انبوه قارچ بیمارگر B. bassiana مورد استفاده قرار گیرند.

کلیدواژه‌ها

آفت

برنج

قارچ

اسپور

زیست سنجی

موضوعات

• آفات

---