ارزیابی فرمولاسیون جدید ULV (حجم فوق‌العاده کم) حشره‌کش‌های لامبداسی هالوترین (AMIGO ULV 4%) و دلتامترین (DELROS ULV 1.25%) در مقایسه با مالاتیون (EC 57%) برای مهار ملخ‌ مراکشی Dociostaurus maroccanus (Orth. Acrididae)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

احمد حیدری ¹

مهران غزوی ²

¹ بخش تحقیقات آفت‌کش‌ها، مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

² بخش تحقیقات حشره‌شناسی کشاورزی، مؤسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

10.22067/jpp.2025.93345.1228

چکیده

ملخ‌‌ها در صورت طغیان به‌عنوان یکی از عوامل خسارت‌زای محصولات کشاورزی و مراتع محسوب می‌شوند که در این شرایط، مهار آن‌ها بسیار ضروری است. در ایران برای مهار ملخ‌‌ها عمدتاً از فرمولاسیون امولسیون‌شونده غلیظ (EC) و تکنیکال انواع حشره‌کش‌ها استفاده می‌شود که این مسئله منشأ انواع مشکلات بهداشتی به‌خصوص برای کاربران و همچنین مشکلات زیست‌محیطی است. بنابراین با هدف معرفی حشره‌کش‌های با فرمولاسیون حجم فوق‌العاده کم (ULV (Ultra-Low Volume)) به‌عنوان ترکیبی مؤثر با اثرات زیست‌محیطی کمتر، اقدام به آزمایش بررسی تأثیر حشره‌کش لامبداسی‌هالوترین (AMIGO ULV 4%) و دلتامترین (DELROS ULV 1.25%) با مقدار کاربرد 300 و 500 میلی‌لیتر در هکتار در مقایسه با مالاتیون (EC 57%) با مقدار کاربرد یک لیتر در هکتار گردید. نمونه‌برداری از حشرات زنده یک روز قبل، یک و سه روز بعد از سم‌پاشی در دو استان گیلان و زنجان روی ملخ مراکشی (D. maroccanus) انجام شد. از دستگاه ULV‌پاش (دیسک چرخشی (Spinning disc)) برای تیمار ULV و از سم‌پاش پشت تراکتوری لانس‌دار برای محلول‌پاشی مالاتیون استفاده گردید. درصد کارآیی تیمارها به‌وسیله فرمول هندرسون تیلتون محاسبه و تجزیه واریانس توسط نرم‌افزار SAS و مقایسه میانگین‌‌ها با آزمون توکی انجام شد. نتایج نشان داد که میانگین مهار جمعیت آفت در منطقه لوشان (سه روز بعد از سم‌پاشی) در تیمارهای لامبداسی‌هالوترین 500، مالاتیون یک لیتر، لامبداسی‌هالوترین 300، دلتامترین 500 و دلتامترین 300 به‌ترتیب 6/1±1/90 درصد، 8/5±5/82 درصد، 3/1±1/83 درصد، 1/3±4/ 82 درصد و 3/4±1/62 درصد بود. میانگین مهار جمعیت آفت در منطقه آب بر در سه روز بعد از سم‌پاشی در تیمارهای لامبداسی‌هالوترین 500، مالاتیون یک لیتر، لامبداسی‌هالوترین 300، دلتامترین 500 و دلتامترین 300 به‌ترتیب (5/1±1/94 درصد)، (8/4±3/88 درصد)، (2/5±5/87 درصد)، (6/4±2/ 92 درصد) و (8/4±6/53 درصد) بود. نتایج نشان داد که حشره‌کش لامبداسی‌هالوترین ULV با مقدار کاربرد 300 میلی‌لیتر در هکتار قادر به مهار ملخ مراکشی می‌باشد، این در حالی است که تنها مقدار کاربرد 500 میلی‌لیتر در هکتار حشره‌کش دلتامترین ULV توانست آفت را در حد قابل قبول مهار کند و قابل توصیه است.

کلیدواژه‌ها

پیرتروئیدها

کنترل شیمیایی

ملخ

ULV

موضوعات

• سم شناسی

---

Authors retain the copyright.This is an open access article distributed under Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0)

مراجع

1. Abd El-Wahed, S.M.N., Mahdy, N.M., & Said, S.M. (2025). Evaluation of some biorational insecticides against locust and grasshoppers. Indian Journal of Entomology. 88: 579-584 (2026) e25178. https://doi.org/10.55446/IJE.2025.3178 .
2. Abdelatef, G.M. (2021). Effectiveness of some new water-based insecticides against locust and grasshoppers applied As LV and UlV spray techniques in Egypt. Journal of Plant Protection and Pathology, Mansoura University, 12(4), 307-311. https://doi.org/10.21608/jppp.2021.171269
3. Alekseev, A., Tyurin, M., Khairov, K., Kotina, O., Odeyanko, V., Danilov, V., Kryukov, V., & Glupov, V. (2019). Characterization and biological action of Avermectin Granules on the Moroccan locust, Dociostaurus maroccanus (Orthoptera: Acrididae). Journal of Economic Entomology, 112(6), 2663–2669.https://doi.org/ 10.1093/jee/toz206.
4. Anonymous. (2014). Evaluation of Field Trials Data on the Efficacy and Selectivity of Insecticides on Locusts and Grasshoppers. Food and Agriculture Organization of the United Nations. Report to FAO by the Pesticide Referee Group. Tenth meeting. Gammarth (Tunisia). 10-12 December 2014.
5. Anonymous. (2024). https://www.irna.ir/news/85545595.
6. Anonymus.(2020). Main Technical Measures for Locust Control. https://www.kingquenson.com/Industry_News/east_africa_Locust_Control.html.
7. Beaumelle, L., Tison, L., Eisenhauer, N., Hines, J., Malladi, S., Pelosi, C., & Thouvenot, L., Phillips, H. (2023). Pesticide effects on soil fauna com- munities—a meta-analysis. Journal of Applied Ecology, 60(2023). https://doi.org/10.1111/1365-2664.14437.
8. Brown,D., & Keiser, M.E. (1997). Locust control with deltamethrin. In S. Krall, R. Peveling, and D. Ba Diallo (Eds). New strategies in Locust Control. Birkhauser Verlag Basel/Switzerland.
9. Cigliano, M.M., Braun, H., Eades, D.C., & Otte, D. (2021). Orthoptera Species File. Version 5.0/5.0. Retrieved from orthoptera.speciesfile.org. On: 22 May 2021.
10. Dobson, H.M. (2001). Desert Locust Guidelines, Control. Food and Agriculture Organization of the United Nations Press. Rome, Italy, 88 pp.
11. Ecobichon, D.J. (1996). Toxic effects of pesticides. In C. D. Klaassen, M. O. Amdur and J. Doull (Eds). Casarett & Doull’s Toxicology: The basic science of poisons. McGraw-Hill, Health Professions Division. New York, 1996. p. 643-690.
12. Food and Agricultural Organization (FAO) Desert Locust. (2024). Available online: https://www.fao.org/locusts/en (accessed on 10 October 2024).
13. Gabar, M.A.M., Moustafa, M.A.M., Ibrahim, N.M., Shamseldean, M.S.M., & Rabia, M.M. (2019). Toxicological and biochemical impacts of spinetoram on juvenile stages of the desert locust, Schistocerca gregaria (Forskal) (Orthoptera: Acrididae). Middle East Journal of Applied Sciences, 9(1), 25-39.
14. Gardiner, T., Hill, J., & Chesmore, D. (2005). Review of the methods frequently used to estimate the abundance of Orthoptera in grassland Ecosystems. Journal of Insect Conservation, 9(3), 151–173. https://doi.org/1007/s10841-005-2854-1.
15. Henderson, C.F., & Tilton, E.W. (1955). Tests with acaricides against the brown wheat mite. Journal of Economic Entomology, 48, 157-161. https://doi.org/10.1093/jee/48.2.157
16. IRAC. (2025). IRAC Mode of Action Working Group. WWW. Irac-online.org. Version 11.4, May 2025.
17. Khairov, Kh.S., Lazutkaite, E., & Latchininsky, A.V. (2024). Distribution, population dynamics, and management of Moroccan locust Dociostaurus maroccanus (Thunberg, 1815) (Orthoptera, Acrididae) in Tajikistan. 15, 684. https://doi.org/10.3390/insects15090684.
18. Latchininsky, A.V., Sergeev, M.G., Fedotova, A.A., Childybaev, M.K., Temreshev, I.I., Gapparov, F.A., & Kokanova, E.O. (2023). Moroccan locust Dociostaurus maroccanus (Thunberg, 1815): Morphology, distribution, ecology, population management; FAO: Rome, Italy.
19. Lomer,J., Bateman, R.P., Jhonson, D.L., Langewald, J., & Thomas, M. (2001). Biological control of locusts and grasshoppers. Annual Review of Entomology, 46, 667-702. https://doi.org/1146/annurev.ento.46.1.667.
20. Martin, P.A, Johnson, D.L, Forsyth, D.J., & Hill, B.D. (1998). Indirect effects of the pyrethroid insecticide, deltamethrin on reproductive success of chestnut collared longspurs. Ecotoxicology, 7, 89–97. https://doi.org/10.1023/a:1008815903340
21. Matthews, G., Bateman, R., & Miller, P. (2014): Pesticide Application Methods, 4th edition. Wiley-Blackwell. pp. 536.
22. Mullié, W.C., Prakash, A., Müller, A., & Lazutkaite, E. (2023). Insecticide use against desert locust in the Horn of Africa 2019–2021 Reveals a Pressing Need for Change. Agronomy, 13, https://doi.org/10.3390/agronomy13030819.
23. Noorbakhsh, S. (2025). List of important pests, diseases and weeds of major agricultural crops, pesticides and recommended methods to control them. Plant Protection Organization Press (In Farsi). Tehran, Iran, 218 pp.
24. Pap,, Bajomi, D., & Szekely, I. (1996). The pyrethroids, an overview. International Pest Council, 38(1), 15-19.
25. Samih, M. A. (2025). Impact of some pesticides on Diaeretiella rapae and Diadegma semiclausum in cabbage production. Iranian Plant Protection Research. Vol. 39, No. 3, 229-248. https://doi.org/10.22067/jpp.2025.87745.1184 .
26. Scherer,, & Rakotonandrasana, M.A. (1993). Barrier treatment with benzoyl urea insect growth regulator against Locusta migratoria (Sauss) hopper bands in Madagascar. International Journal of Pest Management, 39, 411-417. https://doi.org/10.1080/09670879309371832.
27. Sheikhi garjan, A., Marouf, A., Ghazavi, M, Jokarshoorijeh, F., & Mohammadipour, A. (2023). The effectiveness of different formulations of insecticides against Moroccan locust. Arthropod Management Tests, 48(1), 1–2. https://doi.org/1093/amt/tsad033.
28. Wang, Z. (2025). Effects of locusts on ecological balances. Proceedings of the 3rd International Conference on Environmental Geoscience and Earth Ecology. International School of Shandong Province, Qingdao, China. https://doi.org/54254/2753-8818/2025.22946
29. Weston, D.P., & Lydy, M.J. (2010). Urban and agricultural sources of pyrethroid insecticides to the Sacramento-San Joaquin Delta of California. Environmental Science & Technology, 44(5), 1833-1840. https://doi.org/1021/es9035573.
30. Youssef, A. (2021). Modern trends for the application of biological control and modern technologies in agricultural projects. International Journal of Modern Agriculture and Environment, 1, 26–53. https://doi.org/10.21608/ijmae.2023.215953.1013