تأثیر تاریخ کاشت و تداخل علف‌های هرز بر شاخص های رشدی ارقام مختلف لوبیا قرمز (Phaseolus vulgaris L.)

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

چکیده
به‌منظور بررسی اثر تاریخ کاشت و تداخل علف‌های هرز بر شاخص‌های رشد ارقام لوبیا قرمز با تیپ رشدی مختلف، آزمایشی در سال 1388 به‌صورت فاکتوریل اسپلیت پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان اجرا شد. ارقام لوبیا قرمز شامل درخشان (ایستاده)، صیاد (نیمه ایستاده) و گلی (رونده) و تاریخ کاشت در دو سطح ( 30 اردیبهشت و 13 خردادماه) به صورت فاکتوریل به عنوان عامل اصلی و تداخل علف‌های هرز در دو سطح (کنترل کامل و عدم کنترل) عامل فرعی بود. بر اساس نتایج آزمایش تاریخ کاشت زودتر به دلیل طولانی‌تر بودن طول دوره رشد، میزان حداکثر ماده خشک تجمعی و سرعت رشد محصول را به ترتیب به میزان 3/1 و 2/1 برابر در مقایسه با تاریخ کاشت دیرتر افزایش داد. اثر تاریخ کاشت و تداخل علف‌های هرز بر شاخص سطح برگ ارقام لوبیا معنی دار بود. تداخل علف‌های هرز منجر به کاهش معنی دار حداکثر شاخص سطح برگ (حدود 40 درصد)، حداکثر ماده خشک تجمعی (حدود 60 درصد) و حداکثر سرعت رشد (حدود 48 درصد) ارقام لوبیا در هر دو تاریخ کاشت شد. بیشترین عملکرد دانه (1222 کیلوگرم در هکتار) مربوط به رقم گلی و کمترین عملکرد دانه (928 کیلوگرم در هکتار) مربوط به رقم صیاد بود. بطور کلی می توان گفت رقم گلی نسبت به سایر ارقام، در هر دو تاریخ کاشت و در شرایط تداخل با علف‌هرز، نمود بهتری داشته و برای کشت در شرایط زنجان مناسب ترین گزینه است.

واژه‌های کلیدی: سرعت رشد محصول، شاخص سطح برگ، کنترل علف‌های هرز، لوبیا، ماده خشک تجمعی

عنوان مقاله [English]

The Effect of Sowing Date and Weed Interference on Growth Indices of Different Red Bean (Phaseolus vulgaris L.) Cultivars

نویسندگان [English]

  • M. Ghanbari Motlaq
  • M. Rastgoo
  • M. Pouryousef
  • J. Saba
چکیده [English]

Abstract
To evaluate the effect of sowing date and weed interference on growth indices of red bean cultivars with different growth habit, a field experiment was carried out during the spring 2009 at University of Zanjan as a factorial split plot on the basis of randomized complete block design, with three replications. Main plots included factorial of three red bean cultivars (Derakhshan (standing cultivar), Sayyad (half-standing cultivar), and Goli (prostrate cultivar)) and sowing date at two levels, (30th of May and 13th of June) and subplots included weed interference (complete weed control and without control). According to the results, the earlier sowing date respect to later sowing date, increased total dry matter and crop growth rate about 1.3 and 1.2 folds, respectively, because of its longer growth duration. The effect of sowing date and weed interference on the leaf area index of cultivars was significant. Weed interference significantly decreased leaf area index (about 40%), total dry matter (about 60%) and crop growth rate (about 48%) of red bean cultivars in both sowing dates. Goli cultivar had the highest (1222 Kg.ha-1) and Sayyad cultivar had the lowest (928 Kg.ha-1) grain yield, respectively. It was concluded that the Goli cultivar respect to other cultivars had good performance in both sowing dates and weed interference and the best candidate for cultivation in Zanjan conditions.

Keywords: Crop growth rate, Leaf area index, Cumulative dry matter, Common bean, Weed control