تغییرات جمعیت لاروهای زمستانگذران پروانه کرم ساقه‌خوار برنج، Chilo suppressalis (Lepidoptera: Pyralidae) در شالیزارهای شمال شهرستان آمل در استان مازندران

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

حسن قهاری ¹

مهرداد عمواقلی طبری ²

مرضیه حاجی‌امیری ³

حمید ساکنین چلاو

هادی استوان ⁴

¹ دانشگاه آزاد اسلامی

² موسسه تحقیقات برنج کشور

³ دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی مازندران

⁴ گروه حشره شناسی- دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز

10.22067/jpp.v23i1.1886

چکیده

چکیده
تغییرات جمعیت لاروهای زمستانگذران کرم ساقه‌خوار برنج،Chilo suppressalis Walker (Lepidoptera: Pyralidae) روی کلش‌های سه رقم رایج برنج شامل فجر، خزر و نعمت در شالیزارهای شمال شهرستان آمل در استان مازندران بررسی شد. نتایج این پژوهش نشان داد که نوسانات جمعیت لاروهای زمستانگذران روی کلش‌های سه رقم برنج در سطح آماری 05/0 دارای اختلاف معنی‌دار بودند، بطوری که بالاترین تراکم روی رقم خزر و پایین‌ترین تراکم روی رقم نعمت بدست آمد. نتایج نمونه‌برداری‌ها در زمان‌های مختلف فصل پاییز نشان داد که دینامیسم جمعیت لاروها در تاریخ‌های مختلف نمونه‌برداری فاقد اختلاف معنی‌دار بود. همچنین مقایسه میانگین اثر متقابل «تاریخ نمونه‌برداری × واریته» روی انبوهی جمعیت لاروهای زمستانگذران نشان داد که هیچ اختلاف معنی‌داری وجود ندارد. با توجه به نتایج این پژوهش، اولاً رقم نعمت به دلیل وجود تراکم پایینی از لاروهای زمستانگذران روی آن می‌تواند جزو ارقام مقاوم محسوب گردد. ثانیاً لاروهای زمستانگذران بعد از پیدا کردن میزبان مناسب جهت زمستانگذرانی، جابجایی بسیار اندکی به سمت سایر میزبان‌ها خواهند داشت که به همین دلیل در تاریخ‌های مختلف نمونه‌برداری نوسانات چندانی در تراکم جمعیت آنها مشاهده نگردید. در این پژوهش، علاوه بر بررسی تغییرات جمعیت، تعدادی از دشمنان طبیعی لاروهای زمستان‌گذران کرم ساقه‌خوار برنج در منطقه‌ی آمل مورد مطالعه قرار گرفتند. بر اساس نتایج بدست آمده، سوسک‌های شکارگر متعددی از خانواده‌های Carabidae و Staphylinidae و نیز تعدادی زنبور و مگس پارازیتوئید از خانواده‌های Braconidae، Ichneumpnidae، Sarcophagidae و Phoridae شناسایی شدند که در کاهش تراکم جمعیت لاروهای زمستان‌گذران نقش داشتند.

واژه‌های کلیدی: تغییرات جمعیت، لاروهای زمستانگذران، کرم ساقه‌خوار برنج، شالیزار، مازندران، شکارگران، پارازیتوئیدها

20.1001.1.20084749.1388.23.1.6.7

---