ارزیابی شاخص‌های رقابتی و کارایی کشت مخلوط پنبه- چغندر علوفه‌ای در شرایط تداخل علف هرز

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

مهدی راستگو ¹

قربانعلی اسدی ¹

عبدالله درپور سرخ سرایی ²

سلمان رحیمی ¹

¹ گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

² دانشگاه فردوسی مشهد

10.22067/jpp.2021.32834.0

چکیده

به‌منظور ارزیابی تأثیر شاخص‌های رقابتی و کارایی کشت مخلوط پنبه-چغندر علوفه­ای در شرایط تداخل علف­های هرز، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. تیمارها شامل الگوی کشت مخلوط پنبه-چغندر علوفه­ای در دو سطح کشت مخلوط بین ردیفی و کشت مخلوط درون ردیفی و نسبت کشت مخلوط در پنج سطح شامل 75: 25، 50: 50، 25: 75 و کشت خالص دو گیاه پنبه و چغندر علوفه‌ای به‌عنوان عامل اصلی و تداخل علف‌های هرز در دو سطح شامل وجین و عدم وجین تمام‌ فصل علف هرز به‌عنوان عامل فرعی بودند. نتایج نشان داد که اثر الگوی کشت مخلوط و برهمکنش الگوی کشت و نسبت‌های کاشت مخلوط پنبه–چغندر علوفه‌ای بر تراکم و وزن خشک کل علف‌های هرز معنی‌دار نبود، اما اثر نسبت‌های مختلف کشت مخلوط پنبه–چغندر علوفه‌ای بر وزن خشک کل علف­های هرز معنی‌دار بود. در نسبت کشت 25: 75 از پنبه-چغندر علوفه­ای، وزن خشک علف­های هرز پایین­تر از سایر نسبت‌های اختلاط بود. در شرایط تداخل و یا عدم تداخل علف­های هرز، حداقل 50 درصد کاهش در عملکرد وش پنبه و 83 درصد کاهش در عملکرد ریشه چغندر علوفه‌ای در شرایط کشت مخلوط، در مقایسه با کشت خالص هر یک از گیاهان مشاهده شد. دو شاخص نسبت برابری زمین و کاهش عملکرد واقعی نشان‌دهنده برتری کشت خالص پنبه نسبت به کشت مخلوط بود، ولی شاخص مجموع ارزش نسبی بیان‌کننده برتری کشت مخلوط پنبه-چغندر علوفه‌ای نسبت به کشت خالص پنبه بود. به‌طوری‌که کاشت مخلوط پنبه-چغندر علوفه­ای با نسبت 75:25 موجب شد در شرایط حضور و عدم حضور علف هرز مجموع ارزش نسبی به‌ترتیب 5/2 و 6/8 برابر کشت خالص پنبه افزایش یابد. شاخص­های رقابتی شامل ضریب ازدحام نسبی، نسبت رقابت و شاخص غالبیت نشان دادند که چغندر علوفه­ای نسبت به پنبه از قدرت رقابتی بالاتری برخوردار بود. به‌طور کلی نتایج این آزمایش نشان داد که کشت مخلوط پنبه-چغندر علوفه­ای به‌صورت جانشینی، فقط از نظر یکی از شاخص‌های ارزیابی کشت مخلوط (مجموع ارزش نسبی) مناسب بود و درمجموع قابل توصیه نیست. 

کلیدواژه‌ها

سری‌های جانشینی

عملکرد وش

مجموع ارزش نسبی

20.1001.1.20084749.1400.35.3.9.8

موضوعات

• علف های هرز

---

مراجع

1. Ahmadi K., Ebadzadeh H.R., Abdeshah H., Kazemian A., and Rafiei M. 2018. Agricultural Statistics; 2016-17 growing season (Vol.1). Iranian Ministry of Agriculture. 116 Pp. (In Persian)
2. Akram Ghaderi F., Sirani S., Aghajari A.A.Gh., Sohrabi B., and Younesabadi M. 2006. Determination of the critical period of weed control in cotton (Gossypium hirsutum) in Gorgan. Iranian Journal of Agricultural Science 37: 167-175. (In Persian with English abstract)
3. Banik P., Midya A., Sarkar B.K., and Ghose S.S. 2006. Wheat and chickpea intercropping systems in an additive series experiment: advantages and weed smothering. European Journal of Agronomy 24: 325-332.‏
4. Barati Mahmoodi H., Jami Alahmadi M., Rashed Mohassel M.H., Mahmoodi S., and Shikhzadeh N. 2012. The Effect of integrated weed management (chemical and mechanical) on density and dry weight of weed and introduction of new herbicide (envoke) in cotton (Gossypium hirsutum) field in Birjand region. Iranian Journal of Field Crops Research 9: 176-181. (In Persian with English abstract)
5. Buchanan G.A., and Burns E.R. 1970. Influence of weed competition on cotton. Weed Science 18: 149-154.
6. Choubforoush Khoei B., Amini R., Dabbagh Mohammadi Nasab A., and Raei Y. 2020. Effect of soybean, moldavian balm and proso millet intercropping on growth characteristics and yield of sugar beet (Beta vulgaris L.). Journal of Agricultural Science 30: 41-58. (In Persian with English abstract)
7. Dhima K.V., Lithourgidis A.S., Vasilakoglou I.B., and Dordas C.A. 2007. Competition indices of common vetch and cereal intercrops in two seeding ratio. Field Crops Research 100: 249-256.‏
8. Doğan M.N., Jabran K., and Unay A. 2014. Integrated Weed Management in Cotton. Recent advances in weed management. Springer. 197-222 Pp.
9. Fathollahzadeh Dizaji R., and Mirshekari B. 2014. Additive intercropping of marigold (Calendula officinalis) and mungbean (Vigna radiata): a strategy for yield improvement and weeds control. Research in Field Crop Journal 1: 56-68. (In Persian with English abstract)
10. Food and Agriculture Organization (FAO). 2019. FAO Statistical. Food and Agriculture Organization of the United Nations. Available at http://www.fao.org/faostat/en/#data.
11. Frison E.A., Cherfas J., and Hodgkin T. 2011. Agricultural biodiversity is essential for a sustainable improvement in food and nutrition security. Sustainability 3: 238–253.
12. Ghosh P.K. Growth, yield, competition and economics of groundnut/cereal fodder intercropping systems in the semi-arid tropics of India. Field Crop Research 88: 227-237.
13. Hauggaard-Nielsen H., Jørnsgaard B., Kinane J., and Jensen E.S. 2008. Grain legume-cereal intercropping: the practical application of diversity, competition and facilitation in arable and organic cropping systems. Renew. Agricultural Food Systems 23: 3–12.
14. Jamshidi K., Mazaheri D., Majnoun Hosseini N., Rahimian Mashhadi H., and Peyghambari A. 2011. Investigation of corn/cowpea intercropping effect on suppressing the weeds. Iranian Journal of Field Crop Science 42: 233-241. (In Persian with English abstract)
15. Jayakumar M., and Surendran U. 2017. Intercropping and balanced nutrient management for sustainable cotton production. Journal of Plant Nutrition 40: 632-644.
16. Kandhro M.N., Tunio S., Rajpar I., and Chachar Q. 2014. Allelopathic impact of sorghum and sunflower intercropping on weed management and yield enhancement in cotton. Sarhad Journal of Agricultural Science 30: 311–318.
17. Khazaie M. 2015. The study of maize and Sugar beet intercropping. Journal of Crops Improvement 16: 987-997. (In Persian with English abstract).
18. Koochaki A., Nasiri Mahalati M., Moradi R., and Alizadeh Y. 2015. Effect of different nitrogen levels on yield and nitrogen use efficiency in corn-cotton intercropping. Iranian Journal of Field Crops Research 13: 1-13. (In Persian with English abstract)
19. Liebman M., and Dyck E. 1993. Crop rotation and intercropping strategies for weed management. Ecological Applications 3: 92–122.
20. Littell R.C., Stroup W.W., Milliken G.A., Wolfinger R.D., and Schabenberger O. 2006. SAS for mixed models. SAS Institute.
21. Mansouri L., Jamshidi K., Rastgoo M., Saba J., and Mansouri H. 2013. The effect of additive maize-bean intercropping on yield, yield components and weeds control in zanjan climate conditions. Iranian Journal of Field Crops Research 11: 483-492. (In Persian with English abstract)
22. Mardan poor F., Arian nia N., and Lorzadeh Sh. 2017 .Effect of intercropping of maize and bean on growth weeds control and yield plant in Gotvand area. Journal of Plant Production Sciences 7: 32-40. (In Persian with English abstract)
23. Mead R., and Wiley R.W. 1980. The concept of a "Land Equivalent Ratio" and advantage in yields from intercropping. Experimental Agriculture 16: 217-228.
24. Mehni J., Mahdavi B., Azari A., Afkar S., and Hashemi S. 2020. Evaluation of yield and productivity indices of black cumin and fenugreek intercropping under weedy and weed-free conditions. Iranian Journal of Field Crop Science 51: 73-87. (In Persian with English abstract)
25. Mohler C.L., and Liebman M. 1987. Weed productivity and composition in sole crops and intercrops of barley and field pea. Journal of Applied Ecology 24: 685-699.
26. Moradi R., Koocheki A., Nasiri Mahallati M. 2017.Evaluation of economical yield and radiation use efficiency of maize and cotton in sole and ‎intercropping systems as affected by different levels of Nitrogen. Journal of Crop Production and Processing 7:47-59. (In Persian with English abstract)
27. Pannacci E., Lattanzi B., and Tei F. 2017. Non-chemical weed management strategies in minor crops: A review. Crop Protection 96: 44-58.
28. Rajab M.N., Salem A.K., and Abdel-Galil A.M. 2014. Increasing fodder beet productivity by intercropping with some field crops. Journal of Plant Production 5: 821-836.
29. Richardson R.J., Wilson H.P., and Hines T.E. 2007. Preemergence herbicides followed by Trifluxysulfuron postemergence in cotton. Weed Technology 21: 1-6.
30. Saeed M., Shahid M.R.M., Jabbar A., Ullah E., and Khan MB. 1999. Agro-economic measurement of different cotton based inter-relay cropping system in two geometrical patterns. International Journal of Agriculture and Biology 4: 234–237.
31. Salimi H., Bazoubandi M., and Fereidoonpour M. 2010. Investigating different methods of integrated weed management in cotton (Gossypium hirsutum). Journal of Crop Production 3: 187-197. (In Persian with English abstract).
32. Shetty S.V.R., and Rao A.N. 1981. Weed management studies in sorghum/pigeonpea and pearl millet/groundnut intercrop systems-some observations. Pp 238-248 in International Crops Research Institute for the Semi-Arid Tropics (ICRISAT). Proceedings of the International Work- shop on Intercropping, 10-13 January 1979, Hyderabad, India. ICRISAT, Patencheru, India.
33. Singh S. 2014. Sustainable weed management in cotton. Haryana Journal of Agronomy 30: 1-14.
34. Vandermeer J.H. 1992. The Ecology of Intercropping. Cambridge University Press.‏
35. Weerarathne L.V.Y., Marambe B., and Chauhan B.S. 2016. Intercropping as an effective component of integrated weed management in tropical root and tuber crops: A review. Crop Protection 95: 89-100.‏
36. Xia J.Y., Wang J., Cui J.J., Leffelaar P.A., Rabbinge R., and van der Werf W. 2018. Development of a stage-structured process-based predator–prey model to analyse biological control of cotton aphid, Aphis gossypii, by the seven spot ladybeetle, Coccinella septempunctata, in cotton. Ecological Complexity 33: 11-30.
37. Yazdani S., Shahbazi H., and Kavoosi Kelashami M. 2011. Assessment of indirect production function and budget constraint in Khorasan provinces' cotton production. Iranian Journal of Agricultural Economics and Development Research 41: 425-433. (In Persian with English abstract).
38. Zand E., Baghestani M.A., Nezamabadi N., Shimi P., and Mousavi S.K. 2017. A Guide to Chemical Control of Weeds in Iran. Jahad e Daneshgahi Mashhad Press. 224 Pp. (In Persian)
39. Zhang L.Z., Van der Werf W., Zhang S.P., Li B., and Spiertz J.H.J. 2007. Growth, yield and quality of wheat and cotton in relay strip intercropping systems. Field Crops Research 103: 178-188.