##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

سیده مریم مظفری حمیدرضا محمددوست چمن آباد حمیدرضا نیکخواه

چکیده

امروزه، شناسایی ارقام گیاهان زراعی با توانایی رقابت بالا راه حل آسان و ارزانی برای مدیریت علف¬های هرز در سیستم¬های کشاورزی پایدار به شمار می¬رود. به همین منظور آزمایشی در سال زراعی 95-1394 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی اجرا شد. برای این منظور 25 رقم گندم، از ارقام پاییزه، بهاره و بینابین در حضور و عدم حضور علف¬های هرز در شرایط طبیعی کشت شد. مساحت هر کرت 10 متر مربع (2×5) بود که هر کرت پس از کاشت بذر به دو قسمت مساوی (5/2×2) تقسیم شد. در یک قسمت علف¬های هرز در طول فصل رشد کنترل شد و در قسمت دیگر علف¬های هرز در طول فصل رشد حضور داشتند. طرح آزمایشی در قالب بلوک¬های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. برای طبقه¬بندی ارقام گندم صفاتی از جمله بیومس، ارتفاع و درصد پوشش اولیه ارقام، ارتفاع نهایی، عملکرد و اجزای عملکرد ارقام در هر دو شرایط رقابت و بدون رقابت اندازه¬گیری شد. نتایج نشان داد که بین تراکم علف¬های هرز با صفات اولیه رشد ارقام گندم (وزن خشک، درصد پوشش و ارتفاع) هیچ همبستگی معنی¬داری مشاهده نشد، درحالی‌که همبستگی منفی بالایی بین وزن خشک علف¬های هرز با این صفات وجود داشت. در بین این صفات، درصد پوشش اولیه بیشترین همبستگی منفی (**70/0-=2R) را با وزن خشک علف¬های هرز داشت. همچنین، بین عملکرد و اجزای عملکرد دانه ارقام گندم با تراکم علف¬های هرز همبستگی معنی¬داری مشاهده نشد، درحالی که با وزن خشک علف¬های هرز همبستگی منفی بالایی داشتند. ارقام گندم بر اساس صفات مورد مطالعه و با استفاده از تجزیه کلاستر و بای پلات در چهار گروه اصلی قرار گرفتند. گروه اول ارقامی با پتانسیل تولید نسبتا بالا و حساس به علف هرز بودند، بطوری¬که میانگین عملکرد آنها در شرایط عاری از علف هرز 8/1 برابر بیش از عملکرد در شرایط رقابت بود. گروه دوم شاخص تحمل بالای داشتند و افت عملکرد در آنها نسبتا پایین و بین 20 تا 30 درصد بود. ارقام گروه سوم دارای پتانسیل تولید پایین و حساسیت بالا نسبت به علف¬های هرز بودند. در این ارقام افت عملکرد بیش از 50 درصد بود. گروه چهارم که فقط رقم سیوند قرار داشت پایین¬ترین افت عملکرد و بالاترین شاخص رقابت را در بین ارقام مورد مطالعه داشت. نتایج این تحقیق نشان داد که طبقه¬بندی ارقام گندم ایرانی براساس توانایی رقابت می¬تواند به عنوان یک ابزار با ارزش برای مدیریت تلفیقی علف‌های هرز در اختیار کشاورزان قرار گیرد.

جزئیات مقاله

مراجع
1- Anonymous. 2016. Agricultural Statistics. I: Crop products. Ministry of Agriculture-Jahad.
2- Appleby A. P., Olson P. D., and Colbert D. R. 1976. Winter-wheat yield reduction from interference by Italian ryegrass. Agronomy Journal, 68 (2):463-466.
3- Balyan R. S. R. K., Malik R., Pawner S., and Sing S. 1991. Competitive ability of wheat cultivars with wild oat (Avena ludovicians). Weed Science, 39 (1): 154-158.
4- Bertholdsson N. O. 2005. Breeding spring wheat for improved allelopathic potential. Weed Research, 50 (1): 49–57.
5- Fao. 2014. Statistical data. www.faostat.fao.org.
6- Farbodnia A., Baghestani M. A., Zand E., and Noormohammadi G. 2009. Evaluation of competitive ability of weath cultivars (Triticum aestivum L.) against tansy mustard (Descurainia sophia). Journal of Plant Protection, 23(2): 74-81. (In Persian with English Summary).
7- Hansen PK., Kristensen K., and Willas J. 2008. A weed suppressive index for spring barley (Hordeum vulgare) varieties. Weed Research, 48 (1): 225-236.
8- Hoad S., Topp C., and Davies K. 2008. Selection of cereals for weed suppression in organic agriculture a method based on cultivar sensitivity to weed growth. Euphytica, 163: 355-366.
9- Jacob C. E., Johnson E. N., Dyck M. F., and Willenborg C. J. 2016. Evaluating the competitive abillity of semileafless field pea cultivars. Weed Science, 64(1):137-145.
10- Lemerle D., Verbeek B., Cousens R. D., and Combes N. E. 1996. The potential for selecting wheat varieties strongly competitive against weeds. Weed Research, 36 (2):505-513.
11- Lemerle D., Gill G. S., Murphy C. E., Walker S. R., Cousens R. D., Mokhtari S. S., Peltzer J., and Coleman D. J. 2001. Genetic improvement and agronomy for enhanced wheat competitiveness with weeds. Aust. J. Agric. Res, 52: 527–548.
12- Lemerle D., Luckett D. J., Lockley P., Koetz E., and Wu H. 2014. Competitive abillity of Australian canola (Brassica napus) genotypes for weed management. Crop and Pasture Science, 65(12):1300-1310.
13- Mohammaddoust Chamanabad H. R., Bakhshi M., Asghari A., and Mohammad Nia S. 2014. Evaluation of weed tolerance and competition indices of 18 wheat genotypes. Iranian Journal of Weed Science, 10: 155-166. (In Persian with English Abstract).
14- Mohammaddoust Chamanabad H. R., and Bakhshi M. 2016. Study of effective morpho-physiological characteristics on wheat competitive ability against weeds. Journal of Sustainable Agriculture and Production Science, 26(1):57-66. (In Persian with English Abstract).
15- Murphy K.M., Dawson J.C., and Jones S.S. 2008. Relationship among phenotypic growth traits, yield and weed suppression in spring wheat landraces and modern cultivars. Field Crops Research, 105: 107–115.
16- Musavi S. H., Siadat S. A., Alami-Saeid K. H., Zand E., and Bakhshandeh M. A. 2013. Evaluation of competitive performance of spring bread wheat cultivars with wild oat weed. Iranian Journal of Crops Science, 14(4): 358-369. (In Persian with English Abstract).
17- Musavi S. H., Siadat S. A., Alami-Saeid K. H., Zand E., and Bakhshandeh M. A. 2017. Investigation of actual relationships between effective morphophysiological traits of spring bread wheat cultivars tolerance to wild oat. Iranian Journal of Field Crops Research, 14(4):618-630. (In Persian with English Abstract).
18- Oerke E. C. 2006. Crop losses to pests. Journal of Agricultural Science, 144:31-43.
19- Reeves T. G., and Brooke H. D. 1977. The effect of genotype and phenotype on the competition between wheat and annual ryegrass (Lolium rigidum). Sixth Asian-Pacific Weed Science Society Conference. Jakarta, Indonesia.
20- Travlos I. S. 2012. Reduced herbicide rates for an effective weed control in competitive wheat cultivars. International Journal of Plant Production, 6: 1-13.
21- Watson P.R., Derksen D. A., and Van Acker R. C. 2006. The abillity of 29 barley cultivars to compete and withstand competition. Weed Science, 57(4):783-792.
22- Worthington M., and Reberg-Horton C. 2013. Breeding cereal crop for enhanced weed suppression optimizing allelopathy and competitive ability. Journal Chemistry and Ecology, 39:213-231.
23- Zerner M. C., Rebetzke J., and Gill G. S. 2016. Genotypic stability of weed competitive ability for bread wheat (Triticum aestivum L.) genotypes in multiple environments. Crop and Pasture Science, 67 (7):695-702.
24- Zimdahl R. A. 2004. Weed-crop Competition. Blackwell. Asia.
ارجاع به مقاله
مظفریس. م., محمددوست چمن آبادح., & نیکخواهح. (۱۳۹۷-۰۴-۰۲). طبقه¬بندی ارقام گندم بر اساس توانایی رقابت با علف¬های هرز. مطالعات حفاظت گیاهان, 32(2), 289-297. https://doi.org/10.22067/jpp.v32i2.67996
نوع مقاله
علمی - پژوهشی